مسیر درمان- دسترسی آسان به پزشکان و مراکز درمان

در دوره بارداری بدن دچار چه تغییراتی میشود؟

در دوره بارداری  بدن دچار چه تغییراتی میشود؟

در دوره بارداری بدن شما به تحرکات هورمونی که در حاملگی ایجاد می شود ،  واکنش نشان داده و تغییرات گسترده ای در جریان گردش خون ، سیستم تنفسی و سیستم ادراری ایجاد می شود.

تغییرات بدن در دوره بارداری

۱- تغییرات خون در دوره بارداری :

یک خانمی با اندام متوسط که باردار نمی باشد حدود ۵ لیتر خون در بدنش دارد.

در طی بارداری حجم خون به میزان یک و نیم لیتر افزایش می یابد . حجم خون به تدریج از هفته دهم افزایش یافته و در سه ماهه سوم حاملگی به حداکثر خود می رسد .

این خون اضافه جهت افزایش نیازهای  رحم ، پستانها و سایر اعضای حیاتی بدن خانم های حامله ، مورد استفاده قرار می گیرد.

افزایش حجم خون ( پلاسما ) نسبتا بیشتر از افزایش تعداد گلبول های قرمز می باشد که این امر باعث رقیق شدن گلبول های قرمز در خون می شود .

در نتیجه اگر در این دوران ، اقدام به انجام آزمایش خون شود ، مشخص می گردد که غلظت هموگلوبین خون پایین آمده است .

به این وضعیت اصطلاحاً کم خونی فیزیولوژی گفته می شود که با کم خونی که به علت کمبود آهن ایجاد می گردد فرق دارد .

اثر دیگری که افزایش مایعات بدن دارد کاهش غلظت سدیم می باشد و به همین دلیل است که می گویند در دوران بارداری نباید مصرف نمک را محدود کرد ( مگر این که احتباس آب در بدن زیاد باشد ) .

۲ –  تغییرات قلب در دوره بارداری  :

هر چه میزان مایعات بدن بیشتر باشد مقدار کاری که  قلب باید انجام دهد بیشتر خواهد شد .

تا پایان سه ماهه دوم حاملگی ، مقدار کار قلب ۴۰ درصد افزایش می یابد اما بطور تعجب انگیزی تعداد ضربان قلب شما نسبت به قبل از حاملگی فقط کمی افزایش می یابد و بیشتر افزایش جریان خون ، به سمت رحم خواهد بود .

جریان خون کلیه ها نیز افزایش می یابد. همچنین جریان خون پوست نیز زیاد می شود و به همین علت است که پوست گرم تر شده و بیشتر عرق می کند .

در طی سه ماهه سوم حاملگی ، رحم ممکن است در صورتیکه شما به پشت بخوابید به ورید های بزرگ شکمتان فشار وارد کند .

این وضعیت باعث افت فشار خون می شود و ممکن است باعث احساس سرگیجه و غش بشود .

۳ – ریه ها :

برای این که خون از اکسیژن خوبی برخوردار شود ، ریه ها مجبور هستند که بیشتر از معمول کار کنند.

از هوای تازه و آزاد به میزان زیاد استنشاق نمایید و تمرینانت ورزشی انجام دهید تا خونی که در ریه ها وجود دارد اکسیژن بیشتری جذب نماید .

در طی سه ماهه سوم حاملگی ، رحم شروع به فشار وارد کردن به ریه ها می کند .شما ممکن است احساس ناراحتی کنید و مجبور شوید که بعضی مواقع نفسهای عمیق بکشید .

نشستن به حالت قائم می تواند در این مواقع کمک کننده باشد (حتی در رختخواب ).

۴ – کلیه ها :

در دوران حاملگی کلیه ها مجبور هستند که ۵۰ درصد بیشتر از قبل از حاملگی ، خون را تصفیه نمایند.

در نتیجه ، عملکرد کلیوی موثرتر از قبل شده و باعث می شوند که بدن از مواد زائدی مثل اوره و اسید اوریک سریعتر از قبل خلاص شود .

اما از آنجایی که کلیه ها بین مواد زائد و مواد مغذی بدن تفاوتی قائل نمی شوند ،موادی مثل گلوکز (قند خون ) ، مواد معدنی و ویتامین ها نیز سریعتر از طریق ادرار دفع می شوند .

برای مثال ، ویتامین ث و اسیدفولیک به میزان چهار یا پنج برابر بیشتر از حد معمول وارد ادرار شده و از آن طریق دفع می گردد .

به همین دلیل است که همیشه توصیه می شود که به اندازه کافی باید در دوران حاملگی از مواد معدنی و ویتامین ها استفاده نمایید .

به غیر از اینکه مقدار بیشتری ادرار در دوران حاملگی ساخته می شود ، فشاری که رحم بر روی مثانه وارد می کند باعث میشود که شما بیشتر از حد معمول نیاز به رفتن به دستشویی برای دفع ادرار داشته باشید.

حتی با وجود این که دستشویی رفتن زیاد باعث ناراحتی شما میشود اما هیچ گاه نیاید مصرف مایعات را کاهش دهید.

۵ – پوست :

گر چه بعضی از خانمها در طی حاملگی دارای سلامت خوبی بوده و صورتشان گل می اندازد ، اما بعضی تغییرات در پوست خانم های حامله ایجاد می شود که زیاد خوشایند نمی باشد ، با این حال این تغییرات معمولاً بعد از تولد نوزاد از بین می روند.

تیره شدن رنگ پوست یکی از ویژگیهای خاص حاملگی می باشد ، گر چه میزان آن بستگی به رنگ پوست خانم های حامله دارد .

خانم های بلوند و با پوست روشن ممکن است فقط به میزان اندکی دچار تیرگی پوست شوند در حالی که خانم های با پوست سبزه بیشتر پوستشان تیره میشود.

معمولاً در حدود هفته ۱۴ حاملگی ، رنگ نوک پستانها و هاله اطراف آن تیره تر می شود.

همچنین خط سیاهی از قسمت موهای زائد تا ناف و یا حتی بالاتر از آن ایجاد می گردد.

رنگ ناف نیز تیره تر شده و تا سه ماهه اول حاملگی کشش پیدا میکند بطوریکه ناف ، کاملا صاف می شود ، اما بعد از زایمان دوباره به حالت اولیه خود باز می گردد.

ایجاد لکه های قهوه ای رنگ بر روی صورت که به آن اصطلاحاً کلواسما ( chloasma ) گفته میشود گاهی اوقات درصورت خانم های حامله دیده می شود که با نور خورشید این لکه ها بدتر می شود .

بعد از زایمان معمولاً این لکه ها به تدریج کمرنگ تر شده و از بین می روند.

می توان انتظار داشت که در طی حاملگی ، پوست خانمها (بخصوص پوست صورت آنها ) خشک و یا چرب بشود و یا این که خیلی بهتر و یا خیلی بد تر از قبل شود .

بالا رفتن میزان هورمونها دارای اثرات مختلفی بر روی پوست می باشد .

۶- ناخن ها :

دو نیم شدن و شکسته شدن ناخن ها مشکل دیگری است که بعضی از خانم های حامله دچار آن می شوند . برای محافظت از ناخن ها می توانید از دستکش های لاستیکی و لوسیونهای محافظ ناخن استفاده نمایید .

ناخن ها بعد از زایمان به وضعیت طبیعی خود بر می گردند.

منبع:کتاب حاملگی و زایمان (ترجمه دکتر فرهاد همت خواه)